Robert+Cagne

__**Robert Gagné (1616-2002)**__  Robert M. Gagn é werd in 1916 te Andover, Mass U.S.A., geboren. Hij studeerde aan de Universiteit van Yale waar hij in 1937 zijn bachelordiploma behaalde. In 1940 kreeg hij aan de universiteit van Brown zijn dokterstitel in experimentele psychologie. Robert M. Gagné stierf op 28 april 2002 op 85-jarige leeftijd in Signal Mountain, Tennesse (U.S.A.).

Gagné’s eerste werk is vooral gebaseerd op het behaviorisme. Hij stelt zijn theorie verschillende keren bij en zo wordt deze steeds cognitiever. Al hoewel de theoretische aanpak van Gagné alle types van leeruitkomsten overkoepelt, ligt de klemtoon van zijn theorie op intellectuele vaardigheden. Zijn belangrijkste boek “Conditions of Learning” verscheen in 1964. In zijn boek presenteert hij zijn ideeën over de manier waarop mensen leren. Hij geeft aan hoe het proces van leren via het informatieverwerkingsmodel werkt en hoe je deze inzichten kan benutten in de onderwijspraktijk.

Leren is een proces dat leidt tot gedragsverandering. Die verandering kan een wijziging zijn van al aanwezige gedragingen of het verwerven van nieuwe gedragingen. Deze gedragsveranderingen zijn redelijk duurzaam en niet alleen toe te schrijven aan (fysieke) groeiprocessen en veronderstelt een activiteit van de persoon in wisselwerking met een omgeving.
 * __Gagné 's definitie van leren__ **

Gagné gaat uit van het //**cumulatief leren**//, het is nodig om eerst het één te leren voor je het andere kan leren. De dingen die je leert noemt hij een regel en verschillende geleerde regels vormen samen een ketting. De geleerde regels gebruik je om problemen op te kunnen lossen. Afhankelijk van het probleem proberen leerlingen verschillende regels uit om een probleem op te lossen. Hierbij maken ze gebruik van cognitieve strategieën: de wijze waarop ze problemen te lijf gaan. Zo gauw ze de juiste regel hebben gevonden hebben ze niet alleen het probleem opgelost maar ook een nieuwe regel geleerd: als ik dit doe dan is het probleem opgelost. Ze hebben de //hoger gelegen regel// gevonden; Hierbij wordt een nieuwe regel geconstrueerd vanuit al eerder geleerde regels. Zo'n hoger gelegen regel hebben ze zelf ontdekt en zullen ze niet zo snel meer vergeten.

De waarde van de theorie van Gagné schuilt vooral in de voorbereiding van je lessen. Je zult een logische volgorde moeten aanbrengen in je lessen zodat er een “stapeling” van kennis plaatsvindt. Je kunt dan voortborduren op wat de leerling al weet en daarbij aansluiten.

__**De leertheorie en de onderwijzer**__ In dit onderdeel gaan we verder kijken naar hoe de leertheorie van Gagné kan bijdrage in de lessen die een leraar verzorgt. Welke onderdelen zijn nuttig en wat zouden we kunnen toepassen? We kijken naar de voorbereiding van de lessen, de les en de evaluatie van de lesinhoud.

//Voorbereiding van de lessen// Tijdens de voorbereiding van een les is het belangrijk duidelijke leerdoelen te maken met de hieraan gekoppeld leervoorwaarde. De leervoorwaardes zijn:
 * het stimuleren van het geheugen door de aanwezige kennis op te frissen
 * de aandacht vragen van de leerlingen door gebruik te maken van prikkels zoals afbeeldingen, tabellen, filmpje
 * het activeren van de bereidheid door bijvoorbeeld richtlijnen te geven
 * het terugkoppelen

Bij het voorbereiden van een les noemt Gagné het belang van het ondersteunen van de fases van het leerproces. Gagné beschrijft 8 verschillende leerfases en we noemen hierbij gelijk een voorbeeld hoe je die fases zou kunnen ondersteunen.

1) motivatiefase- opwekken door bijvoorbeeld een verwachting te creëren 2) opmerkzaamheidsfase- geef accenten aan door bijvoorbeeld stemintonatie, aantekeningen op het bord, onderstrepen 3) opnamefase-leraar kan voorbeelden geven van een systeem om het geleerde makkelijker te onthouden, coderen 4) geheugenfase 5) herinneringsfase- breng het geleerde in verband, of noem nog eens het systeem van fase 3 als herinnering 6) generalisatiefase- bied gevarieerde situaties aan om het nu in een nieuwe context toe te passen (transfer) 7) uitvoeringsfase 8) terugkoppelingsfase

Gagné onderscheidt 9 opeenvolgende fasen (allen benodigd in het leerproces), om de processen in de hersenen te activeren en effectief te leren. De 9 fasen vallen uiteen in 3 groepen: Groep A (voorbereiding op het leren) 1. Trek de aandacht; dmv prikkelen van de zintuigen (beeld- of geluidfragmenten), actief betrekken door een stelling of vraag. 2. Creëer verwachtingen ten opzichte van de les; leerdoelen aangeven. 3. Fris de voorkennis op (terugkoppelen naar eerdere ervaringen).

Groep B (overname en prestaties) 4. Inhoud presenteren; theorie uitleggen en verduidelijken door een praktische weergave; zorg voor goede structuur en gebruik diverse media. 5. Ondersteun de bewerking/ organisatie van de nieuwe kennis in het geheugen; ruwe stof is vaak moeilijk, extra 'begeleiding' in de vorm van voorbeelden of modellen (analogieën) zijn welkom. 6. Verwerking door oefening; lok de directe toepassing van de kennis uit, zodat die uit het geheugen wordt gehaald.

Groep C (overdracht van het leren) 7.Feedback geven; op de uitgevoerde oefeningen zorgt ervoor dat de leerling de stof nog beter zal begrijpen. 8.Toets op het einde van de les aan de hand van complexe opdrachten; prestaties beoordelen (met cijfer). 9.Transfer van het geleerde; stof koppelen aan dagelijkse werkzaamheden, waardoor het makkelijker in het lange termijn geheugen wordt geplaatst.

Gagné vindt het heel belangrijk dat de leerstof ingebed wordt in reeds bestaande kennis. Een goede lesvoorbereiding is volgens hem onmisbaar. Het is heel belangrijk bij het voorbereiden van een les rekening te houden met de beginsituatie van de leerling, zodat de leerstof goed aanluit bij de voorkennis. De leerstof aan de voorkennis verbinden kan bijvoorbeeld gedaan worden door de leerlingen een mindmap te laten maken. Leerlingen trekken zo letterlijk lijntjes van bestaande naar nieuwe kennis. Door aan de les een doelstelling te verbinden kan een leerling stap voor stap dit doel bereiken volgens Gagné. Verder vindt Gagné het belangrijk dat er een goed instructie is door de docent op weg naar het bereiken van de (les) doelstelling. Een docent moet hierbij interesse wekken en begeleiden. Ook moet een docent er volgens Gagné over na denken hoe hij de uitkomsten wil evalueren om te zien of de doelstelling bereikt is. Een docent kan dit doen door vragen te stellen maar ook door leerlingen een presentatie te laten geven. Pas als je zelf iets begrijpt kun je het overbrengen aan een ander.

Het is een algemeen model dat heel breed opgevat kan worden, het gaat niet erg in detail. Zo worden //**5 verschillende leerresultaten (verworven bekwaamheden**//) beschreven; met de focus voornamelijk op de intellectuele vaardigheden. Hij onderscheid //**8 manieren van leren**// en tenslotte noemt hij //**9 fasen in het leerproces**// die processen in de hersenen activeren en effectief leren te weeg brengen. Zijn theorie is erg beschrijvend. De brede benadering van dit model heeft wel als voordeel dat het een theoretisch kader kan aanreiken van waaruit men dan kan gaan kijken naar andere theorieën.De grote kritieken met betrekking tot het cognitivisme komen voort uit de sterke punten van het constructivisme.
 * __Kritiek op de ideeën van Gagné __**

<span style="font-family: Arial,sans-serif;">Volgens het constructivisme wordt kennis actief opgebouwd door hun eigen betekenis te construeren vanuit eigen ervaringen. Hierdoor krijgt het leren in echte omgevingen een belangrijke nadruk, en de actieve positie van de lerende hierin. In die zin is een grote kritiek die tegen Gagné en het cognitivisme in het algemeen kan worden ingebed, de algemene passiviteit waarvan wordt uitgegaan. Leren gebeurt “tussen de oren” en is niet iets waar activiteiten in de strikte zin van het woord mee gemoeid kunnen zijn. Volgens het constructivisme moet waar mogelijk worden uitgegaan van project- of groepswerk, wat tot een hoger leerrendement zou leiden.

<span style="font-family: Arial,sans-serif;">Een ander kritisch punt: het leren bij Gagné is gericht op de individuele leerling. Hij verwaarloosd het uitwisselen van kennis tussen andere lerenden. Leermethoden zoals peertutoring zijn volgens het cognitivisme onbelangrijk. Dit wordt duidelijk door het constructivisme weerlegd: lerenden kunnen elkaar juist erg veel kennis bijbrengen.

<span style="font-family: Arial,sans-serif;">Het cognitivisme is over het algemeen erg leerkrachtgestuurd: de leerkracht is er de overbrenger van de leerstof – hij of zij lepelt het als het ware stap voor stap in. Dit zien we duidelijk in de negen stappen die Gagné hanteert voor de opbouw van een onderwijsleerproces. De leerkracht moet de lerende stimuli aanbieden. De leerling gaat hier onder geen beding zelf op zoek naar stimuli. De leerkracht stimuleert een terugkoppeling aan reeds aanwezige kennis – de leerling hoeft bij wijze van spreken maar de wachten tot de leerkracht in kwestie input voorschotelt. Als de leerkracht niets aanreikt, is het niet aan de leerling om hier iets aan te doen. <span style="font-family: Arial,sans-serif;">In het Constructivisme is dit anders. Daar wordt wel degelijk aandacht gegeven aan de inbreng van de leerling: kennis heeft namelijk een beklijvender effect als de leerling deze zelf opbouwt. De leerkracht wordt dan niet meer de bestuurder van de leerwagen, maar eerder een bevoorrechte deelnemer, een facilitator van het leerproces.

<span style="font-family: arial,sans-serif; font-size: 13px;">__**Bronnen**__ <span style="font-family: arial,sans-serif; font-size: 13px; text-decoration: none;">1. https://www2.kuleuven.be/tiki/tiki-index.php?page=gagne-groep <span style="font-family: arial,sans-serif; font-size: 13px; text-decoration: none;">2. Gagné, R. M., Conditions of Learning, (1977) 3e ed., Holt, Rinehart and Winston, New York, ISBN 0-03-049646-2. <span style="font-family: arial,sans-serif; font-size: 13px; text-decoration: none;">3. Hoeven, E.C.G., Spelend leren, expressievakken in het taal-en rekenonderwijs afstudeerscriptie (2006), PABO Saxion Hogescholen te Deventer <span style="font-family: arial,sans-serif; font-size: 13px; text-decoration: none;">4. http://cognitivisme.wikispaces.com/Grondslag+Cognitivisme